Correspondentie met de staatssecretaris OCW

Op 6 augustus reageert de staatssecretaris op Vervaets schrijven van 27 juli. Ze gaat andermaal niet in op zijn kritiek dat de doorstroomtoets in psychologisch opzicht niet objectief is. Desondanks blijft ze de doorstroomtoets in psychologisch opzicht een objectief middel noemen: ‘objectief gegeven’, ‘objectieve toetsing’ en ‘objectieve weergave’.

= = = = =

Beste E. Vervaet,

Bedankt voor uw reactie op mijn e-mail van 23 juli 2026. U vindt dat er onvoldoende inhoudelijk is ingegaan op uw stelling dat de doorstroomtoets alleen rekenkundige en geen psychologische feiten oplevert. Ik ga daar namens de staatssecretaris graag verder op in.

U stelt in uw artikel dat een testuitslag niets zegt over een kind, maar alleen hoe dat kind scoort ten opzichte van een groep leeftijdsgenoten. Dit beeld komt niet overeen met de manier waarop wij de (uitslag van de) doorstroomtoets gebruiken.

Doorstroomtoets toont aan wat kind kan
De doorstroomtoets is niet bedoeld om uitspraken te doen over wie een kind is, maar over wat het kan. De toets- of testscore zegt iets over de taal- en rekenvaardigheden die een kind op het moment van de afname laat zien, niet over de psychologie of eigenschap van een kind. Omdat een kind zoveel meer is dan de uitslag van de doorstroomtoets gebruiken we dit enkel als een tweede objectief gegeven: het schooladvies is en blijft leidend.

Vooraf vastgestelde normering
De testuitslag wordt bepaald op basis van een vooraf vastgestelde normering. Het maakt voor het toetsadvies van een kind dus niet uit wat voor score andere leerlingen dat jaar hebben gehaald; er wordt gekeken naar de individuele prestaties van leerlingen op taal en rekenen. Zoals gezegd zijn er bij die vaststelling vele pedagogisch deskundigen, onderwijsspecialisten en toetsdeskundigen betrokken. Voor vervolgvragen over de vooraf vastgestelde landelijke normering of het komen tot een objectieve toetsing/weergave verwijs ik u graag door naar het College voor Toetsen en Examens | CvTE of de aanbieders van de verschillende doorstroomtoetsen.

Onderadvisering voorkomen
Hoewel uw vragen er niet op gericht zijn, wil ik toch graag benadrukken dat het beeld van de school en de uitslag van de toets elkaar aanvullen en dat we om die reden vasthouden aan de doorstroomtoets. De doorstroomtoets biedt een objectieve weergave van wat een leerling weet en kan op het gebied van taal en rekenen, en is voor sommige leerlingen een mogelijkheid om nog een keer te laten zien wat ze kunnen. Op deze manier wordt onderadvisering grotendeels gecorrigeerd, maar krijgen scholen ook de ruimte om waar nodig een andere afweging te maken. Het uitgangspunt is een passend advies voor elke leerling.

Correctie noodzakelijk
Helaas blijft het corrigeren van onderadvisering noodzakelijk: uit onderzoek blijkt dat dit nog steeds vooral leerlingen treft uit gezinnen die het financieel moeilijker hebben, leerlingen op het platteland, leerlingen met een niet-westerse migratieachtergrond en meisjes. Zie voor meer informatie de Kamerbrief die de staatssecretaris hier afgelopen april over verstuurd heeft.

Eén doorstroomtoets
Omdat het belang van de doorstroomtoets op dit gebied zo groot is, zien we op dit moment geen reden om van de doorstroomtoets af te stappen. Wel heeft de staatssecretaris in deze Kamerbrief in juli aangekondigd dat zij toe wil werken naar een doorstroomtoets van één centrale aanbieder vanaf 2029/2030. Dit is een breder gedeelde wens waarmee we hopen het vertrouwen in de juiste werking van de doorstroomtoets te versterken. Hiervoor werken we samen met zowel toetsontwikkelaars- en experts als vertegenwoordigers vanuit het onderwijsveld.

Ook de moeite en tijd die u besteedt om deze input onder onze aandacht te brengen, helpt ons bij het vormgeven van het beleid rondom de doorstroomtoets. Daarvoor wil ik u nogmaals bedanken.

Met vriendelijke groet,

de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

—————————————————————————————

Laatste bewerking van deze webpagina: 1 september 2026